Walhalla

Column

door Norman Schreiner (1962)

Al enige tijd ontving ik van een bepaalde instantie al enige tijd geen berichten meer. Wat zou er aan de hand zijn?  Dus even bellen. Ja hoor, een keuzemenu. Dacht ik al. Daar gaan we weer: Kies 1 voor aanmeldingen, kies 2 voor aanvragen, kies 3 voor verzendingen, kies 4 voor betalingen, kies 5 voor de helpdesk.

Aangezien ik meen dat de eerste vier kiesmogelijkheden niet op mij van toepassing zijn, kies ik nummer 5. Na een eentonige litanie van aftellen hoeveel wachtenden er nog vóór mij waren, afgewisseld met een onbeduidend muziekje, krijg ik na ruim een kwartier een helpdeskmedewerkster aan de lijn. Ik begin mijn probleem voor te leggen, maar de medewerkster verlangt eerst basisinformatie: naam, geboortedatum, burgerservicenummer. Ik hoor rappe tikgeluiden aan de andere kant en prompt komt zij terug met de constatering dat zij mijn naam niet kan vinden in het systeem. Ik vraag hoe dat kan; ik heb de afgelopen vijf jaar steeds trouw berichten ontvangen. Het antwoord is dat zij het niet weet. Ik vraag haar mijn naam dan maar weer in te voeren. Ze zegt dat zij dit niet mag doen. Daarvoor moet ik naar de afdeling Aanmeldingen. Of zij mij kan doorverbinden? Dat mag zij ook niet.

Dus ik opnieuw bellen en vervolgens naar "kies 1". Wederom een litanie van aftellen hoeveel wachtenden er nog vóór mij zijn, wederom afgewisseld met hetzelfde onbeduidende muziekje. Na ruim een kwartier meldt zich iemand aan de lijn. Ik leg uit dat mijn naam uit hun systeem is weggevallen en of ze mijn naam opnieuw willen invoeren. Het antwoord is dat dit niet kan, omdat "er geen systeem is om uit het systeem gevallen personen weer terug te zetten in het systeem". Ik moet maar een brief schrijven, mijzelf introduceren als kersverse nieuwe aanmelder en niet vergeten een kopie van mijn paspoort en mijn contactgegevens bij te voegen.

Gedragingen en handelingen van Nederlanders worden aldus standaard gecategoriseerd en geëtiketteerd in dichtgetimmerde systemen, procedures en protocollen. “Het systeem” bekommert zich  niet om de menselijke maat. Geen individueel maatwerk, maar doffe confectie, gehesen in een knellend korset. En dat voelt benauwend.

Desondanks troost ik mij met het besef dat er in onze huidige samenleving ergens toch nog een bevrijdende flexibiliteit is te bespeuren. Dat zijn de systeemvloeren, systeemwanden en systeemplafonds. Je huis kun je dus nog steeds inrichten naar eigen smaak. Zolang dat nog mag tenminste...